22 Ekim 2025 Çarşamba

Kitaplara Konu Oldum


Sevgili Cazibe Yiğit geçen sene "Doktora tezim için sizinle mülakat yapabilir miyim?" diye sorduğunda ortaya böyle bir kitabın çıkabileceğini kim bilebilirdi ki?

“Türkçe’de Bilimkurgu Çevirisi: Çevirmenin Seçim Ve Kararları” adlı tez kapsamında Kim Stanley Robinson’un "2312," Ted Chiang’ın "Geliş" ve Orson Scott Card’ın "Ender’in Gölgesi" eserleri için yaptığım çevirilere bilimsel bir açıdan yaklaşan, yaptığım seçimleri ve kelime oyunlarını irdeleyen ve bunları çeviribilim ışığında inceleyen "Çevirikurgu: Bilimkurgudan Örneklerle" raflarda.
Çevirilerimin bir gün böyle bir kitaba konu olacağı aklımın ucundan, kıyısından bile geçmezdi doğrusu. Böyle bir çalışmaya konu edinilmeye layık görülmekse apayrı bir gurur ve mutluluk...

Çevirilerimi mıncık mıncık edip tüm foyalarımı ortaya döken Cazibe Yiğit'e, Çeviribilim Yayınları'na ve Sabri Gürses'e sonsuz teşekkürler.

Arka Kapak Yazısı:

Çevirikurgu, yani içinde çeviriyi ve çevirmenleri kahramanlaştıran kurgu türü son zamanlarda çeviribilim araştırmalarının önemli bir alanı haline geldi. Roman türünün klasik örneği olan Don Quixote çevirikurgunun ünlü eski örneklerinden biri sayılıyor. Edebiyat tarihi çevirikurgu eserlerin tarihi olarak yeniden okunuyor.

Cazibe Yiğit, bu alana dair uygulamalı çalışmasında, Kim Stanley Robinson'ın 2312, Orson Scott Card'ın Ender'in Gölgesi ve Ted Chiang'ın Geliş adlı, çevirikurgu özelliği taşıyan bilimkurgu eserlerini ele alıyor. İncelenen eserlerin üçünün de çevirmeni M. İhsan Tatari; bu da çalışmaya özel bir çevirmen monografisi özelliği de katıyor. Ayrıca Tatari'nin içinde etkin bir rol aldığı fantastik ve bilimkurgu yayıncısı Kayıp Rıhtım sitesi, çalışmanın önemli bir parçası. Tatari'nin Kayıp Rıhtım'daki dijital müdavimlerle (çevirmen, okur, yazar, editör ve yayıncılarla) olan etkileşimi ele alan Yiğit, bu etkileşimin çeviri sürecine ve ürüne yansımalarının görülmesini de sağlıyor.

Çevirikurgu: Bilimkurgudan Örneklerle bilimkurgu tarihimize önemli bir katkı yapan, çeviribilim araştırmacılarından bilimkurgu okurlarına ve çevirmenlerine dek birçok kişinin başvuru kaynağı olacak bir inceleme.

29 Ağustos 2025 Cuma

Yeni Çeviri(ler): Ender'in Oyunu ve devam kitapları

Uzuuuuuuun zamandır üstünde çalıştığım ve hastalıktır, salgındır derken basılı hâlini görmenin bir türlü nasip olmadığı Ender serisinin ilk dört kitabı nihayet raflardaki yerini aldı.

Bu dört kitabı çevirirken yaşadıklarımın haddi hesabı yok desem yeridir. Ölenler ve doğanlar, hastanelerde geçen uzun geceler, çevirilere ara vermek zorunda kaldığım koskoca bir yıl... Daha neler neler. Ama hiçbiri bu yazının konusu değil. Hayır efendim! Tam aksine, 2021'den beri üzerinde çalıştığım, bilimkurgu türünün efsaneleri arasına adını yazdıran ve pek çok ödüle layık görülen bu serinin nihayet basılışını kutlamak için buradayız! Ya da daha doğrusu buradayım... Çünkü buraları çok boşladığımdan artık yazılarımı okuyan birilerinin kaldığını sanmıyorum. Haklı olarak...

Neyse efenim! Ender serisi sonunda burada! Hem de ilk dört kitabı aynı anda basılarak! Hatta isteyenler için karton kutulu edisyonuyla! 

Aslında Pegasus beş ana kitabı ve ilk iki cilt arasında yer alan kısa hikâyeyi hep birlikte basmak istiyordu ama az önce kısaca değindiğim mücbir sebepler amansızca araya girip beni çevirilerden bir yıl kadar uzaklaştırınca daha fazla bekleyemediler tabii. Bu süreçte bana gösterdikleri anlayış ve destekleri için kendilerine ne kadar teşekkür etsem az.

Bu kitaplar fi tarihinde Altıkırkbeş Yayınları tarafından da yayınlanmıştı bildiğiniz gibi. Ama çeviri kaliteleri pek iyi değildi, üstüne bir sürü yazım yanlışı/baskı hatası vardı sayfalarında. Umarım bu sefer kimilerinin birer başyapıt olarak gördüğü bu kitapları hak ettikleri kadar iyi bir Türkçeyle sizlerle buluşturabilmişimdir.

                          

Beşinci kitabın (Ender In Exile) çevirisi de tamamlandı. Şu sıralar altıncı kitabın (War of Gifts) çevirisine devam ediyorum. Kim bilir? Okurlardan yeterince iyi tepkiler gelirse Bezelye'nin maceralarını anlatan Gölge Serisi'nin çevirilerine de devam ederim belki?

Şimdiden keyifli okumalar...